
Zaczarowany Świat - kraina dzikich jezior - to jest
wspomnienie godne miłośników - stawów piaskowni ( bagrów )
Wielu z nas doskonale pamięta - jaki tam był Raj - czysta woda - ryby: węgorz
i szczupak - piękne lasy i plaże
Album ten tworzony jest przez miłośników Bezchlebia ( posiadaczy starych zdjęć
-oraz ciekawych wspomnień )
dla innych kolegów i koleżanek - którzy zdjęć nie posiadają - ale chętnie
by sobie powspominali - o czasie młodości !
Zacznijmy jednak od samego początku - mapka z 1750 r. - widzimy
prastare wioski i gród - Peiskretscham ( Pyskowice )
W okolicach Dzierżna i Kłodnicy - widzimy różne stawy - zalążki
obecnych wielkich zalewów ( po piaskowniach )
We wsi Przeschlebie - widzimy teren o licznych źródłach - stąd tak wiele
wspaniałej wody na stawach Bezchlebia
- ciekawostką tej mapy - są zaznaczone w okolicznych parafiach -
stare kościoły - np. Ziemientitz ( 2 poł. - XIII w. )
a pisownia Przeschlebie - jest ewenementem (
widoczne - rz - zatraciło z - powstała później
nazwa - Preschlebie )

< mapka dzięki - A. Sz. -Czechowice >
130 lat później - Mapka z
1880 r. - jest już kolej
( Oberschlesische Eisenbahn ) - na Bezchlebiu i w Czechowicach -
łąki
- pisownia nazwy Preschlebie - pochodzi zapewne ze średniowiecza -
czasów państwa czeskiego ( zamiast rz było r
-z daszkiem )

< mapka dzięki WW. i MW. z Boniowic >
Mapka z 1900 r. - początek piaskowni - pośrodku tego żółtego języka
- zaczęto układać pierwsze tory - jest to miejsce -
-pod najstarszym Stawem Średnim - w koło są jeszcze lasy - a do leśniczówki
w Czechowicach - bardzo daleko
Piaskownia i kolej piaskowa -
powstały jeszcze w XIX w. - dowoziły piasek podsadzkowy - do kopalni Zabrza
Ciemniejsza plama wokół Czechowic - oznacza wzniesienie - nie
istnieją od 1918 r. - cegielnia w Przeschlebiu - oraz
folwark - Katharinenhof w Szałszy

< mapka planszowa - JD >
1905 r. - początek wybierania piasku - od strony Przeschlebia - widzimy I i II pokład - pociągi podjeżdżają pod koparki
i
Pracowały wtedy koparki parowe - brały łyżkami - albo czerpakami łańcuchowymi - jak na kolei -byli maszyniści i palacze


Encyklopedia Brockhaus'a z lat 30-tych - w taki oto sposób - wyjaśnia zasadę pracy koparek łyżkowych i czerpakowych

Kol. J. Sz. przekazał nam zdjęcie parowej kopary, dużej mocy - zmontowanej w Przezchlebiu - zdjęcie z lat 20-tych

Przypatrzmy się dokładniej - z przodu nabiera piasek - koparka łańcuchowa
- prosto na wagony ( stary typ wagonów bez rolek )
- a dalej - koparka łyżkowa - urabia skarpę - pod torowisko -
dla dużej koparki łańcuchowej - wszystko - " pod parą "
Mapka z 1914 r. - jest już kopalnia piasku -w części północnej (
później - Staw Górny i Średni ) - widoczne tory piaskowni
- pokazują kierunki wybierania pokładów piasku - najpierw wybierano piasek od
strony kolei ( - patrz zdjęcie z 1905 r. )
Dawniej - z Przeschlebia do lasu Labędzkiego - jechało się drogą - pod torami
- przez najstarszy zakład na piaskowni -Betriebsbhf
( parowozownia ) Preschlebie - przez środek zakładu
prowadziła droga - i dróżnik zamykał szlabany - starsi ludzie to pamiętają.
Istniała już druga niezależna linia kolei piaskowej Ballestrema
i prowadziła ponad starą linią - wiaduktem - do lasu
Mikulczyckiego
Na osiedlu Piakownia - istniały dopiero trzy najstarsze
kamienice
< Przy torach Piaskowni jest jakiś niewyraźny napis
" s a n d * * * * * * * b a h n " -może Starsi Koledzy -
rozszyfrują ? >

1910 - jest już wybudowana Parowozownia ( BetriebBhf -
Preschlebie ) - i piersze 3 bloki osiedla ( budynki socjalne -mur pruski
)
- widok od strony Czekanowa ( od wschodu )

- widok od strony piaskowni ( od zachodu )

Pan Manfred M. lubi zbierać starocie i wyszukał
nam kilka starych fotek ( widokówki ) z czasów I wojny świat.
Poniżej widzimy olbrzymią koparkę parową ( na torze )
wydobywającą piasek z olbrzymiej ściany:

Podpis pod zdjęciem : Alter Dampflokbagger bei der Sandgewinnung
in Preschlebie im Betriebe bis 1914
<
po polsku : Stara parowa koparka na lokomotywie przy
wydobyciu piasku w Przezchlebiu do 1914 r. >
Poniżej widokówka z albumu Pana Manfreda M. - unikat :
Widok kąpieliska z ok. 1925 ( po wybraniu piasku ) -od strony osiedla -w
stronę Czechowic - tam daleko w lesie -
- wielka koparka przekopuje wąwóż - pod tory - obok leśniczówki - do
piaskowni - w Czechowicach
- widoczne tu różne górki i garby stały się w latach 50 wyspami
- za nimi jest tor do Czechowic - pośrodku piaskowni

Porównajmy z mapką z lat 30 /40 - widzimy tor do Czechowic i 2 tory na dnie piaskowni - czyli tam brano piasek

Widzimy wszystkie piaskownie - Czechowice -Sreberko i za torami PKP - oraz Betoniarnię i Głębokie
Zaznaczono wiele różnych płytkich zalewów na poszczególnych częściach
Bagrów - woda była odpompowywana
Wszystkie jeziora też miały niski poziom wody - brano
jeszcze żwir z Betoniarni i glinę z Głębokiego
Żwir z betoniarni wożono przez las do Gliwic a glinę z Głębokiego
wożono już pociągami ( w głębokim wąwozie -do Przeschlebia )
Mapka z 1934 r. - Przeschlebie otrzymało nazwę - Sandwiesen - a
pozostałe miejscowości mają jeszcze stare nazwy
- Kopalnia piasku i Parowozownia - dawały pracę - i stara nazwa - świadcząca
o biednych piaszczystych polach
-gdzie częste nieurodzaje powodowały głód ( Przeschlebie = brak
chleba ) - nowa nazwa - Sandwiesen ( piaszczyste łąki )
- nawiązywała już raczej - do olbrzymich pokładów piasku - w
okolicach Przeschlebia i Czechowic

< zwróćmy uwagę - zaznaczony jest duży cypel - pomiędzy Małym
Stawem a Afryką - nie było jeszcze zwałowiska
Elektrowni
Piaskownia jest już " wybrana " - łącznie ze
Stawem
Wielkim i Stawem Małym ( są połączone ! ) - w południowej części
>
Mapka z 1937 r. - jest piaskownia na Bezchlebiu
(
Sandwiesen ) - a w
Czechowicach
( Böhmswalde ) - są jeszcze - pola
Od początku kolei istniała tylko stacja - Bf. Schakanau ( Czekanów
Śl ) - nie było stacji Bezchlebie i stacji Czkekanów Wieś.
Hitler zarządził zmianę nazw miejscowości na Śląsku - i dziwne, że Czechowice zachowały czeski ślad - Böhmswalde ( Czeski Las )
Inne miejscowości - Przeschlebie - Sandwiesen ( piaszczyste łąki)
- Ziemięcice - Ackerfelde ( pola uprawne) -
- Świętoszowice.-Einhof ( Jednota - okoloce majątku i cegielni )
- Grzybowice (dawniej -Grzibowitz ) - Pilzendorf (grzybowa wieś )
ponieważ nazwa istniała już w XIX w. - Hitler jej nie zmienił
! ) - Szałsza
-Kressengrund ( pole kwiatowe <die Kresse > -nasturcja )
-Mikulczyce -Klausberg (< Klaus > -Mikołaj , < Berg > -góra
) - ( jeśli chodzi o góry - to była w Mikulczycach - b.wielka Hałda
)

Piaskownia na Czechowicach - nie była jeszcze uwzględniona na mapach - ponieważ była dopiero uruchomiona w tych latach